Marynarka Wojenna RP
Untitled Document
poczta Marynarki Wojennejserwis informacyjny ZIMW
Gdynia 2009-09-24 13:42
Odszedł na wieczną wachtę
W środę 23 września w Wielkiej Brytanii w Manchesterze zmarł komandor Tadeusz LESISZ - oficer Polskiej Marynarki Wojennej, architekt, urbanista i działacz społeczny Polonii brytyjskiej, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej powojennej emigracji wojskowej w Wielkiej Brytanii.

Urodził się 10 lutego 1918 r. w Kozienicach, jako najmłodszy z dziewięciorga dzieci kupca Franciszka i Wiktorii, z domu Szczur. Miał trzech braci i pięć sióstr. Szkołę powszechną ukończył w 1931 r. w Kozienicach i następnie kontynuował naukę w gimnazjum w Wilnie. W styczniu 1932 r. został przyjęty do Korpusu Kadetów Nr 3 w Rawiczu, gdzie w 1936 r. uzyskał maturę. Następnie rozpoczął naukę w Szkole Podchorążych Marynarki Wojennej (SPMW) w Toruniu, przeniesionej wkrótce do Bydgoszczy i 30 sierpnia 1939 r., jako bosman podchorąży na niszczycielu „Burza”, w ramach planu operacyjnego „Peking”, wyszedł z Gdyni do Wielkiej Brytanii. 15 października 1939 r., podczas wojennej promocji SPMW, został mianowany podporucznikiem marynarki w korpusie morskim. Na niszczycielu „Burza” pełnił służbę do 4 grudnia 1939 r. a później, wraz z innymi oficerami został wyznaczony do objęcia nowych ścigaczy „S2” i „S3”, budowanych dla Polskiej Marynarki Wojennej w Southampton. Do czasu zakończenia budowy tych okrętów oficerów skierowano na przeszkolenie z zakresu bojowego użycia ścigaczy. Od 4 do 23 grudnia ukończył kurs azdykowy (poszukiwania okrętów podwodnych) w HMS „Osprey” w Portland. Potem powrócił na okręt bazę „Gdynia” w Devonport, gdzie od 22 lutego pełnił obowiązki adiutanta i od 5 czerwca – kierownika kursu sygnalistów. W 1940 r. w Portsmouth ukończył kurs artyleryjski w szkole artylerii morskiej HMS „Excellent” oraz kurs torpedowy w szkole torpedowej HMS „Vernom”. Od 3 maja przez cztery tygodnie przebywał w Campbeltown jako wykładowca i tłumacz na kursie azdykowym dla podoficerów i marynarzy Polskiej Marynarki Wojennej w HMS „Nimrod”.

W dniu 28 czerwca 1940 r. został przeniesiony do 3 Flotylli Ścigaczy w Fowey i od 11 lipca do 9 grudnia 1940 r. był oficerem wachtowym na ścigaczu „S3”. W tym czasie głównym zadaniem okrętów tej klasy było uczestniczenie w osłonie konwojów i dużych okrętów, przechodzących przez kanał La Manche lub wchodzących do Devonport, przed zagrażającymi im działaniami ścigaczy niemieckich oraz wykonywanie wypadów na wody kanału w celu prowadzenia rozpoznania u brzegów Francji i wykonywania ataków na niemieckie ścigacze. Później od 9 do 18 grudnia 1940 r. ppor. mar. Tadeusz Lesisz znajdował się w dyspozycji komendanta uzupełnień floty a następnie, jako ponadetatowy oficer artylerii kontynuował służbę na niszczycielu „Błyskawica”. 17 listopada 1941 r. został mianowany II oficerem artylerii „Błyskawicy”. W tym okresie uczestniczył w osłonie konwojów atlantyckich, obronie miasta Cowes w maju 1942 r. oraz operacjach na Morzu Śródziemnym. 3 maja 1942 r. otrzymał awans na stopień porucznika marynarki.

Następnie, od 14 maja uczestniczył w Kursie Oficerów Artylerii Morskiej w HMS „Drake” w Devonport. Po ukończeniu przeszkolenia od 14 sierpnia nadal pełnił służbę na ORP „Błyskawica” jako I i II oficer artylerii. Potem został przeniesiony na krążownik „Dragon”, gdzie od 9 lipca 1943 r. zajmował stanowisko II oficera artylerii. Na tym okręcie wziął udział w osłonie konwoju do Murmańska i lądowania w Normandii. Po ciężkim uszkodzeniu okrętu i zatopieniu go jako przedłużenie falochronu sztucznego portu Mullberry, czasowo był dowódcą załogi tego krążownika w przejściowym obozie HMS „Beechwood Camp” koło Plymouth. Od 28 września 1944 r. został ponownie zaokrętowany na „Błyskawicy” na stanowisku I oficera artylerii. Zasadniczym zadaniem okrętu w tym czasie było patrolowanie Zatoki Biskajskiej wzdłuż zachodnich wybrzeży Francji i utrzymywanie kontaktu z lokalnymi przywódcami francuskiego ruchu oporu. Uczestniczył również w nadzorowaniu operacji zatopienia niemieckich okrętów podwodnych, które po zakończeniu działań wojennych poddały się aliantom.

18 lutego 1946 r. został przeniesiony do Kierownictwa Marynarki Wojennej w Londynie na stanowisko referenta Referatu Statystycznego, gdzie przygotowywał dokumentację w związku z utworzeniem Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia (PKPR). Jednocześnie przygotowywał się do egzaminu na stopień II oficera marynarki handlowej. W tym okresie 31 marca 1946 r. otrzymał awans na stopień kapitana marynarki. Po wstąpieniu do PKPR 23 marca 1947 r. został skierowany wraz z grupą oficerów, podoficerów i marynarzy do Roseneath, jako dowódca okrętu desantowego HMLCT „4073”, z zadaniem przeprowadzenia konserwacji okrętów desantowych typu „LST” i „LCT”.

Zdemobilizowany został w stopniu kapitana marynarki 3 kwietnia 1948 r. i następnie przez kilka miesięcy był II oficerem na greckim statku s/s „Arion” (6 000 t), pływającym pod banderą brytyjską. Odbył na nim dwa rejsy na Kubę i Azory. Następnie w czasie od października 1948 r. do lipca 1953 ukończył z wyróżnieniem studia architektoniczne w Szkole Architektury w Oxford Brookes University oraz w latach 1954-1957 studia urbanistyczne w Manchester University. W zawodzie architekta najpierw w latach 1953-1954 pracował w Dudley Town Hall, a od 1954 do 1963 r. w firmie Greenhalgh & Wiliams w Manchester i potem, jako współwłaściciel firmy Greenhalgh & Wiliams Partnership w latach 1963-1989. W tym czasie projektował i realizował projekty kościołów, kaplic, szkół podstawowych, średnich i specjalistycznych, domów i osiedli mieszkaniowych, biur i budowli fabrycznych. Był też projektantem wnętrz i urządzeń sakralnych oraz prac w marmurze, żelazie i witraży. W 1988 r. przeszedł na emeryturę.

Był znanym działaczem Polonii brytyjskiej. Od 1970 r. był prezesem Stowarzyszenia Marynarki Wojennej w Manchester, od 1983 r. - przewodniczącym Zjednoczenia Polskiego w Manchester i prezesem Komitetu Pomocy Polsce, w latach 1987-1991 - wiceprzewodniczącym Rady Zjednoczenia Polskiego w Wielkiej Brytanii, jej przewodniczącym w latach 1991-1993 oraz ponownie wiceprzewodniczącym od 1993 r., delegatem rządu w latach 1981-1990 oraz członkiem Royal Institute of British Architects od 1953 r.

Dnia 10 listopada 1990 r. władze Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie nadały mu kolejny stopień komandora podporucznika, następnie był awansowany na stopień komandora porucznika oraz w 2008 r. - do stopnia komandora.

Od 1956 r. był mężem Wandy z Gutowskich - „Ireny” - żołnierza AK i powstańca warszawskiego, wybitnej działaczki polonijnych organizacji kombatanckich.

W środowisku oficerów marynarki w Wielkiej Brytanii Tadeusz Lesisz należał do najaktywniejszych publicystów. Wydał drukiem swoje wspomnienia „Od pomostu do deski. Wspomnienia marynarza – architekta”. Pod jego redakcją ukazała się praca o 40-letnich dziejach polskiej parafii i kościoła Miłosierdzia Bożego w Manchester. Był współautorem książki upamiętniającej trzydziestolecie Stowarzyszenia Marynarki Wojennej. W latach 1970-2005 w czasopiśmie Stowarzyszenia Marynarki Wojennej „Nasze Sygnały” opublikował kilkadziesiąt artykułów, w tym swoje wspomnienia ze służby w Marynarce Wojennej. Pisał również wspomnienia pośmiertne o oficerach Polskiej Marynarki Wojennej.

Był odznaczony Krzyżem Oficerskim i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Walecznych, trzykrotnie Medalem Morskim, Krzyżem Czynu Bojowego na Zachodzie, Krzyżem Kampanii Wrześniowej oraz odznaczeniami brytyjskimi: 1939-45 Star, Africa Star, Atlantic Star (with France and Germany bar), Italy Star (with 8-th Army bar), Defence Medal i War Medal, norweskim Norge 1940 i francuskim Medaille du Jubilé (Normandie), również orderami papieskimi: św. Grzegorza Wielkiego i Pro Eccelesia et Pontifice.

Wersja do druku             


 
 
Poleć tę stronę znajomemu Dodaj do ulubionych Ustaw jako stronę startową
Uwagi na temat strony kieruj do Webmastera. Innych informacji dotyczących
Marynarki Wojennej RP udziela Rzecznik Prasowy Dowódcy MW.
Każdorazowe wykorzystanie materiałów ze strony Marynarki Wojennej w całości lub we fragmencie wymaga pisemnej zgody.
© 2004 Marynarka Wojenna RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.