Marynarka Wojenna RP
Untitled Document
poczta Marynarki Wojennejserwis informacyjny ZIMW


Gdynia 2002-06-04 13:45
Historia Dywizjonu Okrętów Podwodnych
Starania o nabycie okrętów podwodnych rozpoczęto w pierwszych latach po utworzeniu Marynarki Wojennej. 1 grudnia 1926 roku podpisano umowę na zbudowanie we Francji w latach 1926-1932 trzech torpedowo-minowych jednostek podwodnych, którym podczas uroczystości wodowania nadano imiona ORP „Wilk" (12 kwietnia 1929, stocznia Chantiers et Ateliers Augustin Normand w Hawrze), ORP „Ryś" (22 kwietnia 1929, stocznia Chantiers de la Loire w Nates), ORP „Żbik" (14 czerwca 1930, Chantiers Navals).
Okręty weszły w skład Polskiej Marynarki Wojennej wraz z podniesieniem polskiej bandery ORP „Ryś"- 2 sierpnia 1931 roku, ORP „Wilk"- 30 października 1931 roku, ORP „Żbik"- 20 lutego 1932 roku. Szef Kierownictwa Marynarki Wojennej Zarządzeniem nr 724 z 30 kwietnia 1932 roku utworzył z dniem 1 maja 1932 roku Dywizjon Okrętów Podwodnych.

Dywizjon Okrętów Podwodnych wchodził w skład Dowództwa Floty, a jego miejscem bazowania był Port Wojenny w Gdyni. Dowódca dywizjonu podlegał bezpośrednio dowódcy Floty, kontradmirałowi Józefowi Unrugowi.

29 stycznia 1936 roku zawarta została umowa na budowę w latach 1936- 1939 w stoczniach holenderskich dwóch jednostek podwodnych. W stoczni Koninkijke Maatschappij „De Schelde" we Vlissingen 15 stycznia 1938 roku wodowany był ORP „Orzeł", a w Rotterdamsche Droogdok Maatschapij w Rotterdamie 17 października 1938 roku ORP „Sęp". Podniesienie bandery na ORP „Orzeł" odbyło się 2 lutego 1939 roku, natomiast na ORP „Sęp" odbyło się w dniu 16 kwietnia 1939 roku na redzie portu bazy holenderskiej Horten.

Dywizjonem dowodzili:

      kmdr por Eugeniusz Pławski – 1 maja 1932- 6 lipca 1936
        kmdr por. Aleksander Mohuczy – 6 lipca 1936 – 2 października 1939
GRUPA OKRĘTÓW PODWODNYCH (1941 - 1945)

Grupę tworzyły okręty, które Polska Marynarka Wojenna dzierżawiła od Royal Navy (ORP „Sokół" i ORP „Dzik") oraz od US Navy (ORP „Jastrząb"). Banderę polską podniesiono na ORP „Sokół" 19 stycznia 1941 roku, na ORP „Dzik" 12 grudnia 1942 roku w stoczni Barrow in Furnes, a na ORP „Jastrząb" 4 listopada 1941 roku w New London.

ORP „Jastrząb" był najstarszym okrętem podwodnym, jaki pływał pod polską banderą. Zatonął w pierwszym rejsie bojowym nie rozpoznany przez sojusznicze okręty eskortujące konwój płynący do Murmańska. Największe sukcesy ORP „Sokół" i ORP „Dzik" odniosły na Morzu Śródziemnym, kiedy z bazy La Valetta na Malcie uczestniczyły w licznych operacjach na włoskie transportowce i okręty osłony. W pierwszej kampanii śródziemnomorskiej ORP „Sokół" wykonał jedną z najsłynniejszych swoich akcji, przeprowadzając skuteczny atak na włoską bazę Navarino 19 listopada 1941 roku, a ORP „Dzik" w drugiej kompanii zasłynął w korsykańskiej wiktorii we wrześniu 1943 roku.

Polskie okręty podwodne zatopiły na Morzu Śródziemnym 30 różnych jednostek o łącznym tonażu ok. 90 tys. BRT.

DYWIZJON OKRĘTÓW PODWODNYCH (1945 – 1955)

Po zakończeniu II wojny światowej do Polski powróciły 4 przedwojenne okręty podwodne. Ze Szwecji, gdzie były internowane wróciły 25 października 1945 roku ORP „Sęp", ORP „Ryś", ORP „Żbik". Z Wielkiej Brytanii przyholowany został w 1952 roku ORP „Wilk", który wkrótce został złomowany. Głównym zadaniem dywizjonu było odtworzenie dzielności morskiej okrętów. W wyniku działań wojennych na Bałtyku we wrześniu 1939 poważnie zostały uszkodzone technicznie i następnie poddane remontowi generalnemu, który wykonała stocznia w Gdyni. Remont sprawił, że ORP „Ryś" i ORP „Żbik" służyły do końca 1955 roku, a ORP „Sęp" do września 1969 roku. W latach 1954-1955 dywizjon przejął 6 małych okrętów podwodnych typu M-15 produkcji ZSRR.

Dywizjonem dowodzili:

    1. kmdr por./kmdr aleksander Mohuczy (15 grudnia 1945 – 28 lutego 1947)

    2. kmdr ppor/kmdr por. Władysław Salamon (28 lutego 1948 – 31 lipca 1948)

    3. kmdr ppor/kmdr por. Bolesław Romanowski (31 lipca 1948- 10 lipca 1950)

    4. kmdr ppor. Bronisław Szul (10 lipca 1950 – 30 marca 1951)

    5. kmdr ppor./kmdr por. Jan Szmirnow (30 marca 1951- 1 stycznia 1955)

    6. kmdr por. Bronisław Szul (1 stycznia 1955- 16 września 1955).

1 BRYGADA OKRĘTÓW PODWODNYCH (1955-1971)

16 września 1955 roku sformowano 1. Brygadę Okrętów Podwodnych. Brygada była samodzielnym związkiem taktyczno - operacyjnym. Jej dowódca podlegał bezpośrednio dowódcy Marynarki Wojennej.

Brygadą dowodzili:

    1. kmdr por. Bronisław Szul (16 września 1955 – 5 stycznia 1967)

    2. kmdr por./kmdr Henryk Pietraszkiewicz (5 stycznia 1957 – 5 stycznia 1967)

    3. kmdr por./kmdr Marian Załoga (5 stycznia 1967 – 11 marca 1971).

Siłę uderzeniową Brygady stanowiły do połowy lat 60-tych ORP „Ślązak", ORP „Sęp", ORP „Kaszub", ORP „Kurp", ORP „Krakowiak" i ORP „Kujawiak".

Na początku lat sześćdziesiątych do służby weszły nowe jednostki – cztery okręty podwodne projektu 613. Były to pełnomorskie okręty o średniej wielkości, silnym uzbrojeniu torpedowym i bardzo dużym zasięgu pływania. Były to następujące okręty: ORP „Orzeł" (II), ORP „Sokół" (II), ORP „Kondor" i ORP „Bielik".

DYWIZJON OKRĘTÓW PODWODNYCH (1971 – 2002)

W latach osiemdziesiątych wycofano z eksploatacji okręty podwodne projektu 613.  W miejsce tych jednostek do służby weszły 2 okręty typu Foxtrot ORP „WILK" i ORP „DZIK" oraz jeden okręt typu Kilo – ORP „ORZEŁ" (III).  

Już w 1992 okręty Dywizjonu Okrętu Podwodnych uczestniczyły w manewrach państw NATO BALTOPS 92. Od tego czasu udział w międzynarodowych ćwiczeniach wszedł na stałe do kalendarza międzynarodowych przedsięwzięć Dywizjonu Okrętów Podwodnych. Największe manewry okrętów podwodnych państw NATO takie jak KEFTACEX, BALTIC PORPOISE czy JOINT MARITIME Course odbywają się z udziałem polskich okrętów podwodnych.

Dowódcą Dywizjonu jest kmdr Mirosław MORDEL .

 

Wersja do druku             


 
 
 
Poleć tę stronę znajomemu Dodaj do ulubionych Ustaw jako stronę startową
Uwagi na temat strony kieruj do Webmastera. Innych informacji dotyczących
Marynarki Wojennej RP udziela Rzecznik Prasowy Dowódcy MW.
Każdorazowe wykorzystanie materiałów ze strony Marynarki Wojennej w całości lub we fragmencie wymaga pisemnej zgody.
© 2004 Marynarka Wojenna RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.